|
Antykoncepcja to działania zmierzające do niedopuszczenia do zapłodnienia komórki jajowej i zajścia w ciążę. Już w czasach starożytnych ludzie próbowali zapanować nad własną płodnością. Najstarsze dokumenty mówiące o antykoncepcji pochodzą z Egiptu i pisano je prawie cztery tysiące lat temu. Współcześnie stosowane metody zapobiegania niepożądanej ciąży dzielą się na kilka grup. Pierwszą grupę stanowią metody naturalne. |
|
Dostępne obecnie pigułki antykoncepcyjne są najskuteczniejszym środkiem antykoncepcyjnym. Prawidłowo przyjmowane, prawie w stu procentach chronią przed niepożądaną ciążą. Większość z nich zawiera dwa związki chemiczne o działaniu zbliżonym do naturalnych żeńskich hormonów płciowych. Stosowanie pigułek antykoncepcyjnych prowadzi do zahamowania jajeczkowania. |
|
W celach antykoncepcyjnych możliwe jest przyjmowanie hormonów w postaci zastrzyków domięśniowych; w Polsce najczęściej stosuje się wtedy lek o nazwie Depo-Provera. Uważa się, że jedna dawka leku wystarcza do zabezpieczenia przed ciążą na okres 90 dni. W celu zapewnienia sobie antykoncepcji na dłuższy okres, trzeba przyjmować zastrzyki co trzy miesiące. Inną formą antykoncepcji hormonalnej są aplikowane pod skórę implanty hormonalne. |
|
W ramach doraźnej antykoncepcji stosuje się pigułki antykoncepcyjne zawierające większą dawkę hormonów niż przeciętnie. W Polsce jedynym zarejestrowanym lekiem przeznaczonym do antykoncepcji doraźnej jest POSTINOR. Lek jest dostępny w aptekach, ale sprzedaje się go wyłącznie na recepty. Pierwsza dawka powinna być przyjęta nie później niż w 72 godziny po niezabezpieczonym stosunku, drugą dawkę należy przyjąć 12 godzin po pierwszej. |
|
Inną bardzo skuteczną metodą zapobiegania niepożądanej ciąży jest stosowanie tzw. domacicznych wkładek antykoncepcyjnych (nazywanych także "spiralami"); są one szeroko stosowane na świecie.
Mechanizm działania wkładek antykoncepcyjnych nie jest jeszcze w pełni poznany. Najwcześniej produkowane odmiany wkładek miały wyłącznie mechaniczne działanie, utrudniające ruch plemników i zagnieżdżanie się wczesnej formy zarodka w błonie śluzowej macicy. Nowsze odmiany wkładek mogą zawierać domieszkę metalu (miedź) lub jeden z hormonów występujących w pigułkach antykoncepcyjnych. |
|
Stopień skuteczności mechanicznych i chemicznych środków antykoncepcyjnych w dużej mierze zależy od tego, czy stosuje się je prawidłowo, czy nie. Dlatego kupując samodzielnie środek antykoncepcyjny należy dokładnie przeczytać załączoną ulotkę.
|
|
Prezerwatywa jest powszechnie stosowanym mechanicznym środkiem antykoncepcyjnym dla mężczyzn. Tworzy ona barierę powstrzymującą nasienie przed dostaniem się do pochwy. Skuteczność antykoncepcyjna zależy od prawidłowego stosowania. Dlatego należy pamiętać, by: kupować prezerwatywy, które cieszą się dobrą opinią, unikać zakupów w przypadkowych miejscach, sprawdzać datę przydatności do użycia, sprawdzać, czy opakowanie nie jest uszkodzone (lekko ściskając folię zawierającą prezerwatywę - powinna być wypełniona powietrzem),
|
|
Ani pigułka, ani spirala nie zabezpieczają przed zakażeniem wirusem HIV i innymi chorobami przenoszonymi drogą kontaktów seksualnych. Tylko prezerwatywa w dużej mierze pełni tę rolę. Toteż kobieta stosująca antykoncepcję hormonalną powinna wymagać od swojego partnera stosowania prezerwatywy (zwłaszcza jeśli nie jest to jej stały partner). Ponadto stosowanie dwóch metod antykoncepcyjnych jest szczególnie wskazane przy korzystaniu z mniej pewnych środków chemicznych i mechanicznych, gdyż równoczesne użycie prezerwatywy przez mężczyznę i globulek czy kremów przez kobietę znacznie podwyższa skuteczność każdej z tych metod.
|
|
W tym celu w wielu krajach świata wykonuje się nieskomplikowane zabiegi chirurgiczne. Można je przeprowadzać zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Zabieg taki nazywany jest sterylizacją. U kobiet polega on na przecięciu i podwiązaniu jajowodów, u mężczyzn zaś na podwiązaniu nasieniowodów. U kobiet zabieg może być przeprowadzony operacyjnie lub laparoskopowo. Obecnie w Polsce prawo nie przewiduje możliwości wykonywania tego rodzaju zabiegów.
|
|
Ogólnie przyjmuje się, że naturalne metody zapobiegania ciąży nie wymagają stosowania specjalnych materiałów, urządzeń ani leków. O stopniu skuteczności tych metod decyduje prawidłowe określenie momentu jajeczkowania, odbywanie stosunków wyłącznie w okresach zmniejszonej płodności kobiety oraz abstynencja seksualna w "dniach płodnych". Naturalne metody zapobiegania ciąży wykorzystują fakt, że przez pewien okres cyklu miesiączkowego w organizmie kobiety nie ma dojrzałej do zapłodnienia komórki jajowej. Stosowane są następujące metody: |
|
|
Plastry są nową metodą antykoncepcji hormonalnej są pierwszym preparatem transdermalnym,czyli plastrem przyklejanym na skórę. Plaster jest cienki, elastyczny, w kształcie kwadratu i wymiarach 45 x 45 mm w kolorze beżowym. Plaster zawiera dwa rodzaje substancji hormonalnych: estrogen i progestagen. W chwili przyklejenia plastra substancje te w sposób ciągły przez 7 dni są wchłaniane przez skórę do krwiobiegu. Po 7 dniach plaster odkleja się i przykleja nowy, podobnie za tydzień. W cyklu zużywa się 3 plastry, czyli 3 tygodnie z plastrem, co tydzień zmienianym i czwarty tydzień bez plastra. |
|
| Środki | skuteczność
metody | skuteczność z uwzględnieniem błędu użytkowników |
|---|
Pigułka antykoncepcyjna dwuskładnikowa | 99,8% | 98% | Minipigułka (jednoskładnikowa) | 99% | 97,5% | Wkładka domaciczna (spirala) | 98,5% | 97% | Diafragma (krążek), kapturek | 95-98% | 82% | Norplant | 99,9% | 99,9% | Depo-Provera (zastrzyk hormo-nalny wykonywany co 12 tygodni) | 99,7-99,8% | 99,7-99,8% | Środki chemiczne | 95-98% | 79% | Prezerwatywa | 98% | 88% | Stosunek przerywany | 82% | 77% | Metody naturalne | 96% | 80% | Sterylizacja kobiet | 99,6-99,8% | 99,6-99,8% | Sterylizacja mężczyzn | 99,8% | 99,8% |
|
|
|
Nawet najbardziej zapobiegliwym może się zdarzyć sytuacja nieprzewidziana, która stwarza ryzyko zajścia w niepożądaną ciążę. Co wtedy? Liczyć na łut szczęścia czy sięgnąć po tzw. pigułkę po? To każdy musi rozstrzygnąć sam, zgodnie z własnymi zasadami. Wiedza ułatwia podjęcie wyboru, dlatego dziś odpowiadamy na najczęstsze pytania dotyczące antykoncepcji po stosunku.
|
|
|
Stosowanie zastrzyków antykoncepcyjnych jest jedną najskuteczniejszych metod zapobiegania ciąży. Zastrzyki antykoncepcyjne podawane są domięśniowo, podanie jednego mililitra leku zabezpiecza kobietę przez okres trzech miesięcy. Zastrzyki antykoncepcyjne, podobnie jak pigułki, zawierają hormony. W jednym mililitrze leku o nazwie Depo-Provera, znajduje się 150 mg octanu medroksyprogesteronu (syntetyczna pochodna naturalnego progesteronu wytwarzanego w organizmie kobiety). Kobiety decydujące się na ten rodzaj antykoncepcji, muszą liczyć się z tym, że przez okres działania tego leku mogą nie występować miesiączki ani żadne inne krwawienia z dróg rodnych. |
|
|
Kiedy skończy się miesiączka, ilość wydzieliny w pochwie jest niewielka, a powodem jest zmieniający się poziom hormonów płciowych. To tzw. okres suchy, niepłodny, co nie sprzyja żywotności i aktywności plemników. Trwa on średnio 4 dni. Początek okresu płodnego sygnalizuje obfitszy śluz, początkowo gęsty o zabarwieniu białożółtym, zarówno w pochwie, jak i w przedsionku pochwy. |
|
|
Najczęściej stosowanym wszczepem jest Norplant (5, 6 pręcików z gumopodobnego materiału). Wszczepia się go pod skórę przedramienia. Z pręcików uwalnia się gestagen, który zapobiega jajeczkowaniu i zagęszcza śluz szyjkowy. Norplant działa natychmiast po wszczepieniu. Jest skuteczny 5 lat, potem trzeba go usunąć. W Polsce niedostępny |
|
|
„Chciałabym zacząć brać tabletki antykoncepcyjne, ale boję się, że przytyje”- ile razy słyszałyśmy to od naszych koleżanek? Wiele kobiet uważa, że to właśnie tabletki antykoncepcyjne są przyczyną wzrostu masy ciała. A jak jest naprawdę? Biorę tabletki i tyję: czemu tak się dzieje?
Przyczyn wzrostu masy ciała u kobiet stosujących antykoncepcję hormonalną jest kilka. |
|
|
Jest wydzielana przez przysadkę mózgową - gruczoł wewnątrzczaszkowy, produkujący wiele różnych hormonów. Prolaktyna (międzynarodowy skrót to PRL) podobna jest w budowie do hormonu wzrostu (GH). Jej działanie polega na stymulowaniu wzrostu - ale nie wysokości ciała czy masy mięśniowej lecz przede wszystkim płodu i gruczołu piersiowego. Wydzielana jest zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn - oczywiście normy jej poziomu we krwi są inne u obu płci. |
|
|
63% Polek (a łącznie 49% Europejek) uczestniczących w badaniu przeprowadzonym przez GFK dla Bayer Schering Pharma (Pan European FC Study listopad-grudzień 2009) wskazało, że najlepszy wiek na pierwsze dziecko to 25-29 lat. Z odpowiedzi respondentek ww. badania pochodzących z 18 krajów Europy wynika, że średni, uznany za najlepszy wiek na pierwszą ciążę to 25 lat. |
|
|
